3. Farklı Hisse Senedi Türleri

Şirket ilk kurulduğunda, hissedarlar sadece kurucular ve melek yatırımcılardır. Örneğin, bir startup’ta iki kurucu ve bir yatırımcı varsa, her biri şirket hisselerinin üçte birine sahip olabilir. Şirket büyüdükçe ve büyümek için daha fazla sermaye ihtiyacı duyduğunda, hisse senetlerinin çoğunu diğer yatırımcılara verebilir, böylece asıl kurucular başlangıçta olduğundan daha düşük pay yüzdesine sahip olabilirler. Bu aşamada şirket ve hisseleri özel olarak değerlendirilir. Çoğu durumda, özel hisseler kolayca değiştirilemez ve hissedar sayısı genellikle küçüktür.

Ancak şirket büyümeye devam ederken, genellikle melek yatırımcıların hisselerini satmaya ve erken dönem yatırımlarının kazancından para kazanmaya istekli oldukları bir duruma sıklıkla rastlanır. Aynı zamanda, şirketin kendisinin de az sayıda özel yatırımcının sunabileceğinden daha fazla yatırıma ihtiyacı olabilir. Bu noktada, şirket, özel bir şirketten halka açık bir şirkete dönüştüren ilk halka arz veya IPO’yu değerlendiriyor.



Özel/halka açık ayrımdan hareketle, şirketlerin ihraç edebileceği iki tür hisse senedi vardır: adi hisse senedi ve imtiyazlı hisse senedi.

Adi Hisse Senedi

İnsanlar hisse senetleri hakkında konuştuklarında genellikle adi hisse senetlerine atıfta bulunurlar. Aslında, hisse senedinin çoğunluğu bu formda ihraç edilir. Hisse senetleri, karlarla ilgili bir iddiayı (temettüler) temsil eder ve oy hakkı verir. Yatırımcılar çoğunlukla yönetim tarafından alınan önemli kararları denetleyen yönetim kurulu üyelerini seçmek için hisse başına bir oy hakkı elde eder.

Uzun vadede, sermaye artışı yoluyla adi hisse senedi, şirket tahvillerinden daha yüksek getiri elde etme eğilimindedir. Bununla birlikte, bu yüksek getirinin de karşılığı vardır, çünkü adi hisse senetleri şirketin iflas etmesi durumunda yapılan yatırımın tamamını kaybetme potansiyeli de dahil olmak üzere en fazla riski taşır. Şirket iflas edip tasfiye ederse, adi hisse senedi sahipleri, alacaklılara, tahvil sahiplerine ve imtiyazlı hisse senedi sahiplerine ödeme yapılana kadar para almayacak.

İmtiyazlı Hisse Senedi

İmtiyazlı hisse senetleri tahvillere benzer ve genellikle oy haklarına sahip değildir (bu şirkete göre değişiklik gösterebilir ancak çoğu durumda imtiyazlı pay sahiplerinin herhangi bir oy hakkı yoktur). İmtiyazlı hisse senetleri ile, yatırımcılar genellikle sürekli bir temettü garantisi altındadırlar. Bu, yönetim kurulu tarafından beyan edilen ve asla garanti edilmeyen değişken temettüleri bulunan hisse senetlerinden farklıdır. Aslında çoğu şirketler adi hisse senedi için temettü ödememektedir.

Bir diğer avantaj da, tasfiye halinde, imtiyazlı hissedarlara adi hisse senedi sahiplerinden önce ödeme yapılır (ama yine de tahvil sahiplerinden ve diğer alacaklılardan sonra). İmtiyazlı hisse senedi aynı zamanda “vade süresinden önce ödeme opsiyonlu” olabilir, bu da şirketin hisseleri imtiyazlı hissedarlardan herhangi bir zamanda, herhangi bir sebepten dolayı yeniden satın alma seçeneğine sahip olduğu anlamına gelir.

Adi ve imtiyazlı, hisse senedinin iki ana şeklidir; bununla birlikte, şirketler yatırımcılarının ihtiyaçlarını karşılamak için farklı hisse sınıflarını özelleştirebilirler. Hisse sınıflarını oluşturmanın en yaygın nedeni, şirketin belirli bir grupla birlikte oy verme gücünü yoğunlaştırmasıdır. Dolayısıyla, farklı hisse sınıflarına farklı oy hakkı verilmektedir. Örneğin, hisse senetlerinin bir sınıfı, seçilmiş bir grup tarafından elde tutulur; bu gruplara belki de hisse başına on oy verilirken, hisse başına sadece bir oy verilen yatırımcıların çoğu için ikinci bir sınıf oluşturulur. Birden fazla hisse sınıfı olduğunda, sınıflar geleneksel olarak A Sınıfı ve B Sınıfı şeklinde belirlenir. Örneğin, milyarder Warren Buffett’in şirketi Berkshire Hathaway, “BRKa, BRKb” veya “BRK.A, BRK.B” şeklinde iki hisse sınıfına sahip.

Sonraki Ders: 4. Hisse Senedi Ticareti Nasıl Yapılır?

Sitemize Ücretsiz Abone Olun!

Sitemizde finans ile ilgili yayınladığımız faydalı bilgilerden ve önemli güncel haberlerden anında haberdar olun!

Endişelenmeyin, asla spam göndermeyeceğiz.
Paylaşmak güzeldir...Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0